3. Tipler ve değerler

Kitaplar / Yöntem Dil Başvurusu / 3. Tipler ve değerler

Çıktı

tip:        tip_tabani tip_eki*
tip_tabani: 'dizi' | [AD '.'] AD
tip_eki:    'listesi' | 'dizisi' | 'sözlüğü'

Tip	Değerler	Not
`tamsayı`	`42`, `-7`, `10 ** 30`	Masaüstünde büyüklük sınırı yoktur
`ondalık` (`gerçek`)	`3.14`	Çift duyarlıklı kayan nokta
`metin`	`'abc'`	Karakterler 1’den numaralanır
`karakter`	`'a'`	Tek karakterlik metin
`mantıksal`	`doğru`, `yanlış`
`liste`	`[1, 2, 3]`	Elemanlar 0’dan numaralanır
`sözlük`	`['a': 1]`, `[:]`	Ekleme sırasını korur
`tensör`	`Tensör([[1, 2]])`	`YZ` ve `Meşale` birimleri
`herhangi`	her değer	Tip denetimi yapılmaz
sınıf ve kayıt adları	nesneler

boş, “değer yok” anlamına gelen tek değerdir.

Bileşik tip adları

Eleman tipi başa, kap sona yazılır; ekler soldan sağa birikir:

Yazım	Anlamı
`tamsayı listesi`	tamsayılardan oluşan liste
`metin sözlüğü`	değerleri metin olan sözlük
`ondalık listesi listesi`	ondalık listelerinin listesi
`tamsayı dizisi`	`tamsayı listesi` ile aynıdır

dizisi ile listesi eş anlamlıdır. Köşeli ayraçla sınır yazımı (dizisi[1..12]) dilden kaldırılmıştır; sabit boyut programda verilir (bkz. “Boyutu sabit liste”).

Tip denetimi

Tipi bildirilmiş bir değişkene, parametreye ya da alana uymayan bir değer atandığında program çalışırken hata verir:

Yöntem

değişken n: tamsayı
n := 'metin'

Çıktı

Çalışma hatası: 'n' için tip uyuşmazlığı: tamsayı bekleniyordu, metin verildi

Tek örtük dönüşüm tamsayı → ondalık yönündedir: ondalık tipli bir değişkene 3 atanırsa değer 3.0 olur. Katı kipte aynı denetimler program çalışmadan önce yapılır ve eleman tipleri de denetlenir.

Tip adları aynı zamanda dönüştürücüdür: tamsayı('42'), ondalık('3,5'), metin(12), liste(x). Tür(x) değerin tip adını metin olarak verir.

Değer ve referans

Sayılar, metinler ve mantıksal değerler değiştirilemez. Kayıtlar değer olarak davranır: atandıklarında ve parametre olarak verildiklerinde kopyalanır. Listeler, sözlükler, tensörler ve sınıf nesneleri referansla paylaşılır: b := a yazdıktan sonra b üzerinden yapılan değişiklik a’da da görünür. Bağımsız bir kopya için Kopya(a) ya da liste(a) kullanılabilir.

Liste

Liste sıralı ve boyutu değişebilen bir elemanlar topluluğudur.

İşlem	Yazım
Okuma, değiştirme	`L[0]`, `L[0] := 5`
Sondan sayma	`L[-1]` son elemandır
Eleman sayısı	`Uzunluk(L)`, `L.Uzunluk`
Sona ekleme	`Ekle(L, x)`, `L.Ekle(x)`
Konuma ekleme	`Ekle(L, x, konum)`, `L.Ekle(x, konum)`
Silme	`Sil(L, 2)`, `L.Sil(2)`, `L(2).Sil`, `L listesindeki 2. elemanı Sil`
Birleştirme	`L + M`
Üyelik	`x içinde L`

Silmenin dört yazımı aynı anlama gelir ve 2 numaralı elemanı (L[2]) siler; Sil çıkardığı elemanı döndürür. Sınır dışındaki bir numaraya erişmek hata verir.

Boyutu sabit liste

Yöntem

değişken aylar: metin listesi
başla
  aylar.Uzunluk(12, 1)
  aylar[1] := 'Ocak'

L.Uzunluk(n) listeyi n elemanlı yapar ve boyutunu sabitler; numaralar 0’dan başlar. L.Uzunluk(n, ilk) numaralamayı ilk’ten başlatır. Yeni elemanlar eleman tipinin başlangıç değeriyle dolar (eleman tipi bilinmiyorsa boş); listede önceden eleman varsa baştan itibaren korunur.

Boyutu sabit listede:

geçerli numaralar L.Alt ile L.Üst arasındadır; dışına çıkmak hata verir, sondan sayma yoktur;
Ekle ve Sil hata verir;
okuyan liste metodları (İçerir, Sırala, Toplam gibi) aynen çalışır;
boyut yalnızca yeni bir Uzunluk çağrısıyla değişir; liste(L) serbest bir kopya verir.

Uzunluk çağrısı değişkene yeni bir liste atar; aynı listeyi gösteren başka değişkenler eski listeyi göstermeyi sürdürür.

Sözlük

Sözlük anahtarları değerlere eşler. Sabit yazımı ['a': 1, 'b': 2], boş sözlük [:] biçimindedir. S['a'] okur, S['a'] := 3 yazar ya da ekler; olmayan bir anahtarı okumak hata verir. x içinde S anahtar üyeliğini sınar, Sil(S, anahtar) anahtarı kaldırır. Anahtarlar ekleme sırasını korur.

Metin

Metin karakterleri 1’den numaralanır: s[1] ilk karakterdir. Uzunluk(s) karakter sayısını verir. + iki metni birleştirir; işlenenlerden biri metinse diğeri metne çevrilir: 'x = ' + 5.