İçeriğe geç
Belgeler · Yöntem 0.6.0

Aradığınız belgeyi buradan bulabilirsiniz.

Kurulumdan dil başvurusuna, birimlerden araçlara bütün belgeler bu sayfada toplanmıştır. Aşağıda ayrıca dilin temel yazımını tek bakışta gösteren bir hızlı başvuru yer alır.

Kılavuzlar

Dili baştan öğrenmek istiyorsanız belgeler yerine Öğren sayfasından başlamanızı öneririz.

Hızlı başvuru

Aşağıdaki program dilin en sık kullanılan yapılarını bir arada gösterir: sabit, kayıt tipi, tipli liste ve sözlük, fonksiyon, döngüler, koşul ve hata yakalama. Program olduğu gibi çalışır.

program HızlıBaşvuru
sabit
  SINIR: tamsayı = 5

tip
  Nokta = kayıt
    x, y: ondalık
  bitir

değişken
  toplam: tamsayı
  adlar: metin listesi
  yaşlar: tamsayı sözlüğü
  n: Nokta

fonksiyon Küp(k: tamsayı): tamsayı
başla
  dön k * k * k
bitir

başla
  toplam := 0
  1'den SINIR'a kadar her i için
    toplam := toplam + Küp(i)
  yaz('Toplam: ' + toplam, 1)

  adlar := ['Ada', 'Can', 'Ece']
  adlar içindeki her ad için
    eğer Uzunluk(ad) > 2 ise
      yaz(ad, 1)

  yaşlar := ['Ada': 12, 'Can': 14]
  yaşlar içindeki her ad, yaş için
    yaz(ad + ': ' + yaş, 1)
  toplam := 3
  toplam > 0 iken
    toplam := toplam - 1

  n.x := 3.0
  n.y := 4.0
  yaz(Kök(n.x * n.x + n.y * n.y), 1)

  dene
    yaz(10 böl 0, 1)
  yakala (h)
    yaz('Yakalandı: ' + h.mesaj, 1)
  bitir
bitir.

Gövde kuralı: Döngü ve koşulların gövdesi tek bir komuttur. Birden çok komut için gövdeyi başla … bitir arasına almanız gerekir. Açıklamalar { süslü ayraç } içine ya da // işaretinden sonra yazılır.

Döngüler

Sayan döngünün dört yazımı vardır. Adımı yazmadığınızda sayaç birer birer ilerler; adımı kendiniz belirlemek istediğinizde adımda sözcüğünü, ardından da yönü gösteren artan ya da azalan sözcüğünü kullanabilirsiniz.

YazımSayaç
1'den 10'a kadar her i için …1, 2, 3, … 10
10'dan 0'a kadar her j için …10, 9, 8, … 0
a'dan b'ye adımda c artan her d için …a, a+c, a+2c, … (b'yi geçmeden)
z'den y'ye adımda v azalan her u için …z, z−v, z−2v, … (y'nin altına inmeden)
program Döngüler
değişken
  n, adım: tamsayı
başla
  { birer birer artar }
  1'den 5'e kadar her i için yaz(i + ' ')
  yaz('', 1)

  { iki sınır da sayı olarak yazıldığında ve ilki büyükse birer birer azalır }
  5'ten 1'e kadar her j için yaz(j + ' ')
  yaz('', 1)

  { adımı siz belirlersiniz: artan }
  n := 10
  adım := 2
  0'dan n'ye adımda adım artan her k için yaz(k + ' ')
  yaz('', 1)

  { adımı siz belirlersiniz: azalan }
  n'den 0'a adımda 3 azalan her u için yaz(u + ' ')
  yaz('', 1)
bitir.

Yön kuralı: kadar ile yazılan döngü, iki sınır da doğrudan sayı olarak yazıldığında ve ilk sayı daha büyük olduğunda kendiliğinden geriye sayar (10'dan 0'a kadar). Sınırlardan biri değişken ya da hesaplanan bir değerse kadar yalnızca ileriye sayar; başlangıç bitişten büyükse döngü hiç çalışmaz. Değişkenlerle geriye saymak için yönü açıkça yazabilirsiniz: n'den 1'e adımda 1 azalan her i için. Adım her zaman pozitif bir tamsayıdır.

Tipler

TipÖrnek değerNot
tamsayı42, -7Masaüstünde büyüklük sınırı yoktur; ESP32'de 64 bittir
ondalık3.14Çift duyarlıklı kayan nokta
metin'Merhaba'Karakterler 1'den numaralanır
mantıksaldoğru, yanlış
tamsayı listesi[1, 2, 3]Elemanlar 0'dan numaralanır; tipsiz biçimi liste
metin sözlüğü['a': 'x', 'b': 'y']Boş sözlük [:]; tipsiz biçimi sözlük
L.Uzunluk(12, 1)Listeyi 12 elemanlı, numaraları 1'den başlayan sabit boyutlu listeye çevirir
herhangiTipi çalışma anında belli olan değer

Dosyanın başına {$katı} yazdığınızda derleyici tipleri program çalışmadan önce denetler ve bütün tip hatalarını bir arada listeler.

Liste ve sabit boyut

Sıralı elemanlar listede tutulur. Liste başlangıçta serbesttir: boyutu program çalışırken değişebilir ve elemanlar 0'dan numaralanır. Eleman sayısı baştan belliyse L.Uzunluk(n, ilk) ile boyutu sabitleyebilir ve numaralamayı istediğiniz sayıdan başlatabilirsiniz; L.Uzunluk(n) numaraları 0'dan başlatır. Yeni elemanlar tipin başlangıç değeriyle dolar, var olanlar korunur.

Serbest listeBoyutu sabit liste
Tanımnotlar: tamsayı listesiaylar: tamsayı listesi, ardından aylar.Uzunluk(12, 1)
Numaralama0'dan başlarSizin verdiğiniz sayıdan başlar (ör. 1..12); sınırlar L.Alt ve L.Üst
BoyutDeğişebilirSabittir
Sona eklemeEkle(L, x)Yapılamaz
Araya yerleştirmeEkle(L, x, konum)Yapılamaz
SilmeL.Sil(konum), L(konum).SilYapılamaz
Okuma ve değiştirmeL[0], L[0] := 5L[1], L[1] := 5
Eleman sayısıUzunluk(L)Uzunluk(L)
program ListeVeDizi
değişken
  notlar: tamsayı listesi
  aylar: tamsayı listesi
başla
  { liste: elemanlar 0'dan numaralanır, boyut değişebilir }
  notlar := [70, 85, 90, 60]
  Ekle(notlar, 100)        { sona ekler }
  Ekle(notlar, 75, 1)      { 75'i 1 numaralı konuma yerleştirir }
  notlar listesindeki 2. elemanı Sil
  yaz(notlar, 1)

  { Uzunluk(3, 1): 3 elemanlı, numaraları 1'den başlayan sabit boyutlu liste }
  aylar.Uzunluk(3, 1)
  aylar[1] := 31
  aylar[2] := 28
  aylar[3] := 31
  yaz(aylar, 1)

  { boyutu sabit listeden eleman çıkarmak gerektiğinde serbest bir kopya alınır }
  notlar := liste(aylar)
  Sil(notlar, 1)
  yaz(notlar, 1)
bitir.

Ekle iki biçimde kullanılır: Ekle(L, x) elemanı sona ekler, Ekle(L, x, konum) ise verilen konuma yerleştirir ve sonraki elemanları birer sıra kaydırır. Nokta ile de yazabilirsiniz: L.Ekle(x), L.Ekle(x, konum).

Bir elemanı silmenin üç yazımı vardır; üçü de aynı anlama gelir ve 2 numaralı elemanı (L[2]) siler:

L.Sil(2)
L(2).Sil
L listesindeki 2. elemanı Sil

Listede elemanlar 0'dan numaralandığı için 2 numaralı eleman baştan üçüncü sıradadır. Sil çıkardığı elemanı döndürür; eksi konum sondan sayar (L.Sil(-1) son elemanı siler). Cümle biçiminde hesaplanan konum ayraç içine yazılır: L listesindeki (i + 1). elemanı Sil.

Sabit boyut: Boyutu Uzunluk ile sabitlenmiş listeye Ekle ya da Sil uygulandığında program açık bir hata iletisiyle durur; sınır dışındaki bir numaraya erişmek de hata verir. Boyutu değiştirmek için Uzunluk çağrısını yeni değerlerle yineleyebilir, serbest bir kopya gerekiyorsa liste(L) yazabilirsiniz. Tip adlarında tamsayı dizisi ile tamsayı listesi aynı anlama gelir; köşeli ayraçla sınır yazımı (dizisi[1..12]) kaldırılmıştır.

Komutlar

KomutNe yapar
yontem program.yProgramı derleyip çalıştırır
yontem yeni adYeni proje klasörü oluşturur
yontem testProgramları çalıştırıp çıktılarını .beklenen dosyalarıyla karşılaştırır
yontem bicimle dosya.yGirintiyi ve boşlukları düzenler
yontem denetle --katiProgramı çalıştırmadan sözdizimi ve tip hatalarını listeler
yontem ayikla program.yHata ayıklayıcı: kesme noktaları, adım adım çalıştırma, değişkenler
yontem paket ekle kaynakBaşkalarının birimlerini projenize kurar
yontem paketle program.yArayüzlü programı web uygulamasına çevirir
yontem gomulu program.yESP32 için C++ projesi üretir
yontem derle program.yYalnızca JavaScript çıktısı üretir

Komutların ayrıntılarını Birimler ve Araçlar Kılavuzu'nun "Araçlar" bölümünde bulabilirsiniz.

Birimler

Birimler kullan ile programa eklenir. Aşağıdakilerin hepsi Yöntem ile birlikte gelir.

AlanBirimler
TemelMatematik, Sistem, Veri, Takvim, Desen
Yapay zekâYZ, Meşale, Sinir, MakineÖğrenmesi, Arama, Uzman, Dil, İstatistik
UygulamaPencere, Mobil, Ağ, Veritabanı, Sunucu, Güvenlik
Donanım ve kuantumDonanım, Kuantum, KuantumAlgoritmaları