Kitaplar / Yöntem ile Programlamaya Giriş / Başlamadan önce

Başlamadan önce

Kurulum

Hiçbir şey kurmadan başlamak isterseniz programları tarayıcıdaki oyun alanında yazıp çalıştırabilirsiniz. Kendi bilgisayarınızda çalışmak için önerilen yol, JavaScript derleyicisini kurmaktır; bunun için Node.js 18 veya üstü gerekir.

1. Önce derleyiciyi kurabilirsiniz: npm install -g yontem
2. Ardından kurulumu sınayabilirsiniz: yontem --surum

Adımların ayrıntılarını ve işletim sisteminize özgü notları Yöntem Kurulum Kılavuzu’nda bulabilirsiniz. Kitaptaki örnek programlar Yöntem’in deposundadır: git clone https://github.com/onderornek/yontem.git

Node.js kuramıyorsanız Yöntem’in Python yorumlayıcısını kullanabilirsiniz. Yorumlayıcı, Yöntem’in deposuyla gelir, yalnızca Python 3.8 veya üstünü ister ve kurulum gerektirmez: bu kitapta yontem program.y yazan her yerde, depo klasöründe python3 yontem.py program.y yazmanız yeterlidir. İki uygulama aynı çıktıyı verir; yorumlayıcı yalnızca daha yavaştır.

Yöntem programları .y uzantılı düz metin dosyalarıdır. Herhangi bir metin düzenleyicisiyle (VS Code, Not Defteri, TextEdit) yazabilirsiniz. Türkçe karakterlerin bozulmaması için dosyayı UTF-8 olarak kaydetmeniz gerekir.

İlk program

ilk.y adında bir dosya oluşturup şunu yazalım:

program İlkProgram
{ Benim ilk Yöntem programım }
başla
  yaz('Merhaba, Dünya!', 1)
  yaz('Yöntem ile programlamaya hoş geldiniz.', 1)
bitir.

Şimdi çalıştıralım:

$ yontem ilk.y
Merhaba, Dünya!
Yöntem ile programlamaya hoş geldiniz.

Satır satır inceleyelim:

• program İlkProgram programa bir ad verir. Bu satır isteğe bağlıdır ama iyi bir alışkanlıktır.
• { ... } arası yorumdur. Bilgisayar yorumları okumaz; onlar insanlar içindir. // satır sonuna kadar ve (* ... *) da yorumdur.
• başla ile bitir. programın gövdesini çevreler. Programın sonundaki noktayı unutmamak gerekir.
• yaz('...', 1) metni ekrana yazar. İkinci parametre olan 1, yazdıktan sonra kaç kez alt satıra geçileceğini söyler.
• Her komut kendi satırına yazılır. Noktalı virgül (;) yalnızca aynı satıra birden çok komut yazıldığında gerekir.

Etkileşimli kabuk

Kısa denemeler için dosya yazmanız gerekmez. Etkileşimli kabuk Python yorumlayıcısıyla gelir: depo klasöründe python3 yontem.py komutunu tek başına çalıştırınca kabuk açılır. Bir ifade yazdığınızda değeri hemen gösterilir:

y> 6 * 7
42
y> 'Yöntem'.BüyükHarf
'YÖNTEM'
y> çıkış