5. Desen: düzenli ifadeler

Kitaplar / Yöntem Birimler ve Araçlar Kılavuzu / 5. Desen: düzenli ifadeler

Düzenli ifade (regex), aranan metnin biçimini tarif eden küçük bir dildir: “iki rakam, iki nokta, iki rakam” gibi. Desen birimi bunlarla doğrulama, arama, ayıklama ve değiştirme yapar.

Yöntem

program SiparişAyıklama
{ Desen birimi: düzenli ifadelerle doğrulama, ayıklama ve değiştirme. }
kullan Desen

sabit YAZI: metin = 'Sipariş #A-1042: 3 adet çay, 12 adet simit; iletişim: edaece@ornek.de, 0532 123 45 67'

değişken g: herhangi

başla
  yaz('Sipariş no : ' + Bul(YAZI, '#[A-Z]-\d+'), 1)
  yaz('Adetler    : ' + Metin(BulHepsi(YAZI, '\d+ adet')), 1)
  TümGruplar(YAZI, '(\d+) adet (\w+)') içindeki her g için
    yaz('  ' + g[2] + ' × ' + g[1], 1)
  yaz('E-posta    : ' + Bul(YAZI, '[\w.]+@[\w.]+\.\w+'), 1)
  yaz('Telefon mu : ' + Metin(TamEşleşir('0532 123 45 67', '0\d{3} \d{3} \d{2} \d{2}')), 1)
  yaz('Gizlenmiş  : ' + DesenDeğiştir(YAZI, '(\d{4}) \d{3} \d{2} (\d{2})', '$1 *** ** $2'), 1)
  yaz('Parçalar   : ' + Metin(DesenAyır('çay; simit ,peynir', '\s*[;,]\s*')), 1)
  yaz('Harf ayrımı: ' + Metin(Eşleşir(YAZI, 'SİPARİŞ')) + ', "i" ile: ' + Metin(Eşleşir(YAZI, 'SİPARİŞ', 'i')), 1)
bitir.

Çıktı

Sipariş no : #A-1042
Adetler    : ['3 adet', '12 adet']
  çay × 3
  simit × 12
E-posta    : edaece@ornek.de
Telefon mu : doğru
Gizlenmiş  : Sipariş #A-1042: 3 adet çay, 12 adet simit; iletişim: edaece@ornek.de, 0532 *** ** 67
Parçalar   : ['çay', 'simit', 'peynir']
Harf ayrımı: yanlış, "i" ile: doğru

Desenleri tek tırnak içinde yazmanızı öneririz; tek tırnaklı metinlerde \ olduğu gibi kalır.

Desen	Anlamı
`a`, `çay`	Kendisi
`.`	Satır sonu dışında herhangi bir karakter
`\d`, `\w`, `\s`	Rakam; harf, rakam ya da `_`; boşluk. Büyük harflisi tersidir (`\D`)
`[abc]`, `[a-z]`, `[^0-9]`	Kümedeki bir karakter; aralık; kümede olmayan
`x*`, `x+`, `x?`	Sıfır ya da çok; bir ya da çok; sıfır ya da bir
`x{3}`, `x{2,4}`, `x{2,}`	Tam 3; 2 ile 4 arası; en az 2
`x*?`, `x+?`	Tembel: olabildiğince az
`(…)`, `(?:…)`	Yakalayan grup; yakalamayan grup
`a\\|b`	a ya da b
`^`, `$`, `\b`	Metnin başı; sonu; sözcük sınırı
`\.`, `\(`, `\\`	Özel karakterin kendisi

\w Türkçe harfleri de kapsar. Son argüman olarak 'i' verilirse büyük/küçük harf ayrımı kalkar ve Türkçedeki dört i (İ I ı i) birbirine eş sayılır.

Üye	Ne döndürür
`Eşleşir(metin, desen)`	Desen metnin bir yerinde geçiyor mu
`TamEşleşir(metin, desen)`	Metnin tamamı desene uyuyor mu (doğrulama için)
`Bul(metin, desen)`	İlk eşleşme ya da `boş`
`BulHepsi(metin, desen)`	Tüm eşleşmelerin listesi
`Gruplar(metin, desen)`	İlk eşleşme için `[tamamı, 1. grup, 2. grup…]` ya da `boş`
`TümGruplar(metin, desen)`	Her eşleşme için böyle bir liste
`DesenKonumu(metin, desen)`	İlk eşleşmenin başladığı karakter (yoksa 0)
`DesenDeğiştir(metin, desen, yeni)`	Tüm eşleşmeleri değiştirir; `$1` grup, `$0` eşleşmenin tamamı, `$$` dolar işareti
`DesenAyır(metin, desen)`	Metni eşleşmelerden böler
`DesenKaçış(metin)`, `DesenGeçerli(desen)`	Özel karakterleri etkisizleştirir; deseni denetler

Birim kendi eşleştirme motorunu kullanır, bu yüzden her ortamda aynı sonucu verir. İleri/geri bakış ((?=…)) ve geri başvuru (\1) yoktur. İç içe tekrar içeren desenler ((a+)+) bazı metinlerde çok uzun sürebilir; birim böyle durumda programı kilitlemek yerine hatayla durdurur. Kullanıcının yazdığı metni desenin içine koyacaksanız önce DesenKaçış ile kaçışlamanız gerekir.