İçeriğe geç
Blog · 11 Kasım 2026 · Önder Örnek

Yöntem 0.5.0: ilk açık sürüm.

Türkçe anahtar sözcüklü programlama dili Yöntem, bugünden itibaren herkese açık. Tek komutla kurabilir ya da hiçbir şey kurmadan tarayıcınızda deneyebilirsiniz.

Yöntem nedir?

Yöntem; anahtar sözcükleri Türkçe olan, Pascal geleneğinden gelen, nesne tabanlı ve modüler bir programlama dilidir. Amacı, programlamayı öğrenen birinin önce İngilizce sözcüklerle değil, doğrudan algoritmanın kendisiyle uğraşabilmesidir. Bir döngü şöyle yazılır:

1'den 10'a kadar her i için
  yaz(i * i, 1)

Yöntem yalnızca bir başlangıç dili olarak tasarlanmadı. Dilin çekirdeğinde otomatik türev alan tensörler bulunur; aynı dille sinir ağı eğitebilir, küçük bir dil modeli yazabilir, bir web sunucusu kurabilir ya da programınızı ESP32 kartında çalıştırabilirsiniz.

Bu sürümde neler var?

  • Üç çalışma ortamı: JavaScript derleyicisi, aynı çıktıyı veren bir Python yorumlayıcısı ve ESP32 için C++ arka ucu.
  • Birimler: Matematik, Sistem, Veri, Takvim, Desen, Güvenlik, Ağ, Veritabanı, Sunucu, Pencere, Mobil, YZ, Meşale ve Kuantum.
  • Araçlar: test, biçimlendirme, isteğe bağlı katı tip denetimi, hata ayıklayıcı, paket yöneticisi, dil sunucusu ve VS Code eklentisi.
  • Oyun alanı: tarayıcıda çalışan derleyici ve yüzden fazla hazır örnek.
  • Beş kitap ve kılavuz: Programlamaya Giriş, Makine Öğrenmesi, Sıfırdan Dil Modeli, Kurulum Kılavuzu ve Birimler ve Araçlar Kılavuzu. Hepsini çevrim içi okuyabilir ya da PDF olarak indirebilirsiniz.

Nasıl başlanır?

Bilgisayarınızda Node.js 18 ya da üstü varsa kurulum tek komuttur:

npm install -g yontem
yontem merhaba.y

Kurulum yapmak istemezseniz oyun alanını açıp bir örnek seçmeniz yeterlidir.

Oyun alanı Öğrenme yol haritası

Bilinen sınırlar

0.5.0 bir ilk sürümdür ve bazı sınırları vardır; bunları baştan bilmenizi isteriz:

  • Sunucu birimi istekleri sırayla işler ve HTTPS sunmaz; internete açılacak bir uygulamanın önüne ters vekil konması gerekir.
  • Veritabanı birimi SQLite için Node.js 22.5 ya da üstünü ister.
  • Güvenlik birimi bağımsız bir güvenlik denetiminden geçmemiştir.
  • Gömülü arka uç yalnızca ESP32'yi hedefler; masaüstü benzetimi Windows'ta henüz sınanmamıştır.
  • Python yorumlayıcısı JavaScript derleyicisinden çok daha yavaştır; asıl kullanım alanı etkileşimli kabuktur.

Açık kaynak

Yöntem yazılımı MIT, kitaplar ise Creative Commons Atıf 4.0 lisanslıdır. Kaynak kodunu inceleyebilir, hata bildirebilir ve katkıda bulunabilirsiniz.

GitHub deposu → · Topluluk sayfası → · Bütün yazılar →